Tussen Doornenburg en Pannerden wordt al eeuwenlang een
veerdienst onderhouden. Het is een ‘niet-vrijvarend veer’,
ook wel gierpont genoemd. Om u meteen uit de droom te
helpen: hoewel zo’n serie bootjes er spectaculair uitziet,
is de uitvinding van de eerste gierpont al in het
overbekende jaartal 1600 vastgelegd voor octrooi.
Waarschijnlijk zijn in ons land zelfs vóór die tijd al
meerdere veren op die manier in dienst geweest.
Met veel ondernemersgeest en doorzettingsvermogen nam Willem
Cornelissen in 1923 de exploitatie van de veerdienst
Doornenburg-Pannerden op zich om die met een stoer gemotoriseerd
schip te gaan uitvoeren. De Willem, zijn eerste pont, heeft daar
tot 1957 gevaren. Daarna kwam de tweede Willem in dienst. Dat
was een degelijk schip van slechts vijftien jaar oud. Die Willem
heeft maar liefst 53 jaar trouw als veer gevaren. Gerelateerd
aan de plannen voor een nieuwe pensioengerechtigde leeftijd van
67 jaar is die Willem dus een jaar te laat met pensioen gegaan.
Volgens het certificaat had hij zelfs nog langer mogen
doorvaren.
“Dat is nooit de bedoeling geweest”, zegt Jos Mattijssen van de
Veerdienst Doornenburg-Pannerden BV. Al geruime tijd terug is
binnen de familie het besluit genomen voor vervanging van de
pont. En als we dan onderweg waren keken we zo hier en daar eens
wat rond. We hadden daarvoor alle tijd; het vorige schip deed
nog iedere dag trouw zijn dienst.” Toch kwam de planning op enig
moment in een stroomversnelling. Toen Jos Mattijssen en zijn
echtgenote Carla Cornelissen een receptie bezochten van de
jubilerende VEEON (Vereniging van Eigenaren en Exploitanten van
Overzetveren in Nederland) maakten ze kennis met Harrie
Brekelmans uit Beusichem. Brekelmans voer op de binnenvaart,
maar is in 1971 aan de wal gegaan toen zijn kinderen de leeftijd
voor het internaat bereikten. Daar werd hij verantwoordelijk
voor de veerdienst Beusichem-Wijk bij Duurstede. In 1998 begon
Brekelmans als zelfstandig ontwerper.
Klik
Sinds die tijd is de naam van Brekelmans onuitwisbaar verbonden
aan de vele ponten die door hem zijn ontworpen. Als er ergens
plannen voor de bouw van een nieuwe pont ontstaan, ontvangt hij
regelmatig ‘Harrie-wat-denk-je-daarvan’-telefoontjes. Hij krijgt
die vragen niet alleen van exploitanten maar ook van gemeenten.
Hij ontwierp een pont voor de gemeente Beusichem en zijn naam
staat ook onder de bouwtekeningen van twee robuuste ponten voor
de Stichting Maasveren. Brekelmans houdt van zijn werk; hij is
perfectionist en daardoor kritisch. Niet alleen voor zichzelf
maar ook tegenover anderen die zich aan een project verbinden.
“Daarom moet er vanaf het begin een klik zijn met de
opdrachtgever”, zegt Harrie. Als Brekelmans enkele maanden na de
kennismaking ‘een dagje veerponten gaat kijken’ met Jos
Mattijssen staat er bij terugkomst meer dan 500 kilometer op de
teller. Bovendien zijn ze er beiden achter dat het met de klik
wel goed zit.
Vahali
Jos Mattijssen en Harrie Brekelmans stapten enkele maanden later
met een pak tekeningen het terrein van de werf op. “Ik had van
te voren al besloten dat ik hem om de hoek zou laten bouwen”,
zegt Mattijssen. Hij doelt op Scheepswerf en Machinefabriek
Vahali in Gendt, die een eindje verderop van de veerstoep ligt.
Tegen het eind van de zomer van 2009 met de bouw wordt begonnen.
Ook bij de werf werd nog een stevige klik aan de samenwerking
toegevoegd. Er was eveneens enthousiasme voor het ontwerp met
een goede gewichtsverdeling. Gedurende de strenge winter kon er
probleemloos worden doorgewerkt in de riante overdekte hal van
Vahali. En toen de Willem voor het eerst door het water werd
gedragen, bleek meteen dat de pont perfect in balans lag. Harrie
bekent dat hij toen een traantje heeft weggepinkt. Gelukkig
heeft niemand het gezien. Ruim binnen het schema is het schip
overgedragen. Het is gedoopt door de Gelderse gedeputeerde
Marijke van Haaren. Zij is geweldig betrokken bij alle
veerdiensten en streeft naar een goede bereikbaarheid binnen de
provincie. Ze kent vanuit haar (neven)functie als voorzitter van
het Verenfonds veel veren van dichtbij. Voor de branche heeft
Marijke van Haaren eveneens haar verdienste als voorzitter van
de Nederlandse Vereniging van Binnenhavens.
Speedboot
Nu we zelf aan boord zijn van de Willem en meerdere oversteken
tussen het drukke scheepvaartverkeer maken, begrijpen we wat Jos
bedoelde met zijn opmerking die hij maakte toen we onderweg
waren naar de pont. Het mooiste aan de Willem vindt hij de
voortstuwing. “Die heeft een vermogen als een speedboot”,
grijnst hij. Daar weten ze in Papendrecht, bij Veth Propulsion,
meer van. “De Willem is de eerste veerpont die met twee Z-Drives
is uitgevoerd”, zegt Mattijssen. Als we later een kijkje nemen
in de machinekamer zien we dat de drives gekoppeld zijn aan twee
Volvo Penta’s die elk goed zijn voor 150 pk. Er is ook veel
aandacht voor veiligheid aan boord. De fietsers hebben hun eigen
plaats aan dek en staan niet meer tussen de auto’s opgesteld.
Het aantal autoplaatsen is toegenomen van vijftien naar
achttien. Met beelden van vier cameraposities kan de schipper
alle strategische punten aan boord overzien. Het uitzicht vanuit
het stuurhuis is navenant. De kleppen zijn voorzien van een
anti-sliplaag en de bomen zijn elektronisch beveiligd. Als ze
niet dicht zijn, kan er niet worden gevaren. Volgens een
medewerker van Vahali vaart het schip niet, maar glijdt het over
het water. Rond de veerstoep zullen ze geen moeite hebben met
zo’n compliment. Natuurlijk zou ook Willem Cornelissen trots
zijn geweest op deze derde Willem.
(Bron:
De Binnenvaart Krant.nl - Hans Heiligers - 9 december 2010)
